Το ιστολόγιο Παραδοσιακός Οικισμός Γαρεφείου Πέλλας αποτελεί μια προσπάθεια ανάδειξης του πανέμορφου παραδοσιακού οικισμού του Γαρεφείου, της ιστορίας και παράδοσης του τόπου μας (ήθη,έθιμα,χοροί,τραγούδια,ενδυματολογία,πολιτιστικές εκδηλώσεις).
Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στο όμορφο, ιστορικό και παραδοσιακό Γαρέφι του νομού Πέλλας!
Κάτασπρο βρήκε το ξημέρωμα το Γαρέφι ύστερα από την συνεχή χιονόπτωση από τις πρώτες πρω'ι'νές ώρες, δημιουργώντας ένα μοναδικής ομορφιάς τοπίο. Τα ήπια καιρικά φαινόμενα (ομίχλη με ήλιο, ελαφρά νέα χιονόπτωση) μας έδωσαν την ευκαιρία για έναν όμορφο περίπατο στα ''ενδότερα'' του χωριού , αποτυπώνοντας έτσι εικόνες με το χωριό μας ντυμένο στα λευκά...
Τραγούδι της αγάπης από το χωριό Καρυδιά Πέλλας, τραγουδισμένο στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα των σλαβόφωνων κατοίκων της περιοχής της Έδεσσας. Πρόκειται για την ιστορία δύο νέων οι οποίοι αν και αρραβωνιασμένοι λόγω των αυστηρών ηθών της εποχής δεν μπορούν να συναντηθούν μόνοι. Αποφασίζουν έτσι να συναντηθούν κρυφά το βράδυ για να συζητήσουν. Όλο αυτό το γεγονός το εξιστορεί η πρωταγωνίστρια (της οποίας το όνομα δεν αναφέρεται) στην φίλη της Ντάνω ( = Ιορδάνα ). Πρόκειται για τραγούδι σε πεντάσημο ρυθμό (5/8), το οποίο έχει καταγραφεί σε πολλές και διαφορετικές εκδοχές ως προς τους στίχους και τη ρυθμική αγωγή: εντεκάσημος (11/8), οκτάσημος (8/8), επτάσημος (7/8), χωρίς ουσιαστικά να μπορεί να ειπωθεί με ακρίβεια ποια είναι η αρχαιότερη ρυθμική αγωγή. Άλλωστε, στα τοπικά τραγούδια, σύμφωνα με την έρευνα της κα Θεοδώρας Γκουράνη, δείχνει να απουσιάζει ο επτάσημος ρυθμός (και όπου υπάρχει αυτός είναι μάλλον μεταγενέστερος). Υπάρχει όμως μια πληθώρα πρωτογενών ρυθμών (εντεκάσημοι, οκτάσημοι, πεντάσημοι κλπ), οι οποίοι ποικίλουν ανάλογα με τον ερμηνευτή αλλά που δεν αλλάζουν ουσιαστικά τη χορευτική απόδοση του σκοπού/τραγουδιού, κάτι που παρατηρείται σε πολλούς από τους τοπικούς χορούς (π.χ. Στάνκενα, Πατρούνινο κλπ.).
Το εν λόγω τραγούδι, όπως και η ηχογράφηση ανήκουν στο ερευνητικό υλικό της κα Θεοδώρας Γκουράνη, στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής "Η παραδοσιακή μουσική των περιοχών ΄Εδεσσας και Αλμωπίας: εντοπισμός και έρευνα του τοπικού ρεπερτορίου". Πρόκειται για καθαρά τοπικό τραγούδι της περιοχής της Έδεσσας και μάλιστα το παρουσίασε και ο Πολιτιστικός Λαογραφικός Χορευτικός Σύλλογος Έδεσσας «Οι Μακεδόνες», σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας και τον Δήμο Έδεσσας: https://www.youtube.com/watch?v=RRpMv... Ως προς το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, έχουμε να πούμε πως αυτό υπήρξε απαγορευμένο από το ελληνικό κράτος για μεγάλο διάστημα (μολονότι η τοπική παράδοση μουσικολογικά αποτελεί μέρος της ευρύτερης ελληνικής και μολονότι οι σλαβόφωνοι αυτοπροσδιοριζόταν ως έλληνες), με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του φωνητικού ρεπερτορίου να χαθεί.
Τραγουδούν οι: Τριφωνία Πόλτσκα και Ελένη Τσέτλη από το χωριό Καρυδιά Έδεσσας, το 1996.
γιαρμασάνι, νε βιντένι σαμ ντε ιάντνας, να τσεσμάτα (ι σλαντσίτου με ζαϊντέλου) ι μισίτσινα με γιογκρελό.
Μετάφραση: Τρια χρόνια, μωρ Ιορδάνα, τρία χρόνια αρραβωνιασμένοι τρία χρόνια αρραβωνιασμένοι, χωρίς να βλεπόμαστε.
Μόνο μια φορά στη βρύση (ο ήλιος έδυσε) το φεγγάρι ανέτειλε.
(- Πώς θα το πω στη μάνα μου; - Εγώ θα σου πω πως θα το πεις. Πώς ήμουν στη βρύση στη βρύση με φίλους. - Σε ποιον λες ψέμματα, εμένα μη με κοροϊδεύεις)
* στην παρένθεση, περιέχονται στίχοι που δεν τραγουδήθηκαν.
paradosiakos.garefeiou: Τραγουδάμε και χορεύουμε αυτά που κληρονομήσαμε από τις εντόπιες γιαγιάδες μας, τα ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ, τα ατόφια ντόπια και όχι τα ''άλλα'' τα εισαγόμενα τα ηλεκτρονικά με τα πλήκτρα.
1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ (ΚΑΥΤΑΝΤΖΟΓΛΕΙΟ)
Ομιλία του Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων, κυρίου Γιώργου Τάτσιου, στις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Π.Σ. Λουτρακίου ''ΤΟ ΠΟΖΑΡ'' και τα 17α Ποζαρίτικα. Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και απηύθυνε χαιρετισμό και η Πρόεδρος του Μακεδονικού Συλλόγου Μονάχου, κυρία Θεοδώρα Τζιτζιλάκη! «Σεβόμαστε τα κατά τόπους γλωσσικά ιδιώματα, σεβόμαστε τις τοπικές κοινωνίες οι οποίες θέλουν να εκφραστούν, να τραγουδήσουν, να χορέψουν, να γελάσουν και να κλάψουν στη γλώσσα του τόπου τους, όποια κι αν είναι αυτή. Σεβόμαστε λοιπόν όλες αυτές τις ιδιομορφίες αλλά η Παράδοση απαιτεί και θυσίες. Θυσίες τις οποίες μπορούμε να τις ξεκινήσουμε από τα ''μικρά πράγματα'' όπως είναι το καπέλο που πρέπει να φορούν οι χορευτές όταν χορεύουν και ας χαλάσει το μαλλί τους, όπως πρέπει να είναι η μουσική η οποία πρέπει να είναι η Ντόπια, η Μακεδονική Παράδοση και ΟΧΙ αυτά που ΕΙΣΑΓΟΥΜΕ από τις γειτονικές χώρες. Δεν μπορούμε να χορεύουμε, ας πούμε, το Πουστένο με ''Ουμπάβα Καλίνα'' (Βουλγαρία). Έχουμε δικά μας, δικές μας μελωδίες τις οποίες πρέπει να τις διατηρήσουμε και να τις έχουμε σε όλα μας τα γλέντια. Πρέπει επίσης να φροντίσουμε ώστε αυτή η Μακεδονική Παράδοση να περάσει στα παιδιά μας, τα παιδιά μας να έχουν εικόνες ΣΩΣΤΕΣ...»! Γιώργος Τάτσιος, πρόεδρος ΠΟΠΣΜ https://www.facebook.com/omospondiamakedonon/?fref=ts σ.σ. Χοροί, μοιρολόγια, σκοποί και τραγούδια στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα (εντόπικα) πρέπει να χορεύονται και να τραγουδιούνται! Τα ΑΛΗΘΙΝΑ Μακεδονικά όμως, αυτά των παππούδων και των γιαγιάδων μας και ΟΧΙ αυτά που έχουν παρεισφρήσει από τις γειτονικές χώρες. Αν ρωτήσεις τους γεροντότερους, έναν γέροντα ή μια γιαγιά σε ορισμένα χωριά της Μακεδονίας όπου ομιλείται το γλωσσικό ιδίωμα και που παίζονται αυτά τα τραγούδια (''Μιλιονέρτσε'', ''Άκο ούμραμ ιλ ζαγκίναμ'', ''Ουμπάβα Καλίνα'', ''Κάτε Κατερίνο'' κ.α.) ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ κανένα γιατί πολύ απλά, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ εντόπια Μακεδονικά, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ τα τοπικά και παραδοσιακά.
Κρατάμε τη Μνήμη και την Παράδοση των προγόνων μας ζωντανή, χορεύοντας και τραγουδώντας τα ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ακούσματα του τόπου μας και ΟΧΙ τα νεόφερτα-ξενόφερτα και προπαγανδιστικά. ΠΡΟΣΕΧΩΣ...
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ) σας προσκαλεί στο Συμπόσιο Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2017 και ώρα 18:00 στο Πνευματικό Κέντρο Σκύδρας.
ΣΥΜΠΟΣΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΙΣΤΟΡΙΑΣ Μετά τους Νομούς Δράμας και Σερρών τη σκυτάλη παίρνουν η Πέλλα και η Ημαθία. Δίνεται η ευκαιρία στους γηγενείς Μακεδόνες να ανταλλάξουν απόψεις και να συζητήσουν θέματα που αφορούν στη Μακεδονική Παράδοση. Δείτε σχετικά...
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων (ΠΟΠΣΜ) σας προσκαλεί στο Συμπόσιο Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2017 και ώρα 18:00 στο Πνευματικό Κέντρο Σκύδρας. Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί αντίστοιχα Συμπόσια στη Δράμα και στις Σέρρες, ενώ δρομολογείται η πραγματοποίησή τους και στους λοιπούς Νομούς της Μακεδονίας. Στόχος τους είναι η ενημέρωση των γηγενών Μακεδόνων για θέματα που αφορούν στη γνήσια Μακεδονική Παράδοση, αλλά και η παρουσίαση του έργου και των δράσεων που προγραμματίζει η ΠΟΠΣΜ.
Στη διάρκειά τους θα παρουσιαστούν εισηγήσεις σχετικές με την Παράδοση, θα αναπτυχθούν θέματα που αφορούν στη λειτουργία των Πολιτιστικών Συλλόγων στο πλαίσιο τήρησης της Παράδοσης και θα εμβαθύνουν στα οφέλη που προκύπτουν από το σεβασμό στην τήρηση της Παράδοσης. Ο πρόεδρος της ΠΟΠΣΜ κ. Γεώργιος Τάτσιος θα παρουσιάσει το έργο και τους στόχους της Ομοσπονδίας. Θα αναπτύξει ιδιαίτερα το σημαντικό από κάθε πλευρά εγχείρημα για ίδρυση Έδρας Μακεδονικής Παράδοσης & Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και από την επιστημονική τεκμηρίωση της Μακεδονικής Παράδοσης ως καίριο τμήμα της Ελληνικής Παράδοσης.
Τέλος, μια σπουδαία παράμετρος και εμπειρία από τη διεξαγωγή αυτών των Συμποσίων είναι η ανοικτή διαβούλευση που πραγματοποιείται μετά το πέρας των εισηγήσεων, όπου δίνεται η ευκαιρία για γνωριμία με τη νεοσύστατη Ομοσπονδία (ΠΟΠΣΜ) και για διάλογο σε θέματα που απασχολούν τους γηγενείς Μακεδόνες.
Μετά το πέρας των εργασιών του Συμποσίου (στις 21:00) θα ακολουθήσει παραδοσιακό Μακεδονικό γλέντι στο κέντρο ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ στα Σεβαστιανά. Λόγω του περιορισμένου αριθμού θέσεων παρακαλείσθε να κλείσετε έγκαιρα τραπέζι. Καταληκτική ημερομηνία κρατήσεων 17 Ιανουαρίου 2017.
Ένα υπέροχο φυσικό σκηνικό που μαγεύει! Η απαράμιλλη φυσική ομορφιά του τοπίου σε συνδυασμό με το χιόνι που επισκέπτεται κάθε χειμώνα τον παραδοσιακό οικισμό Γαρεφείου, συνθέτουν εικόνες μαγικές! Δείτε παρακάτω μερικές μόνο φωτογραφίες από προηγούμενες χρονιές με το χωριό μας ντυμένο στα λευκά...
Ένα από τα έθιμα που αναβιώνουν κάθε χρόνο στον παραδοσιακό οικισμό Γαρεφείου είναι και το έθιμο της φωτιάς. Τα ''Κόλιντα Μπάμπω'' (κάλαντα στη γιαγιά) θα γιορταστούν και φέτος στο Γαρέφι και σας προσκαλούμε να παρευρεθείτε στην εκδήλωση μας που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 23 Δεκεμβρίου στην πλατεία του παραδοσιακού οικισμού Άνω Γαρεφείου. Η εκδήλωση στο facebook: https://www.facebook.com/events/437362689984836/
''Πουσεντνίτσα'', ελληνικός παραδοσιακός χορός από την περιοχή της Μακεδονίας. Ένας αποκλειστικά αντρικός χορός με καταγωγή τα περίχωρα της Έδεσσας του Νομού Πέλλας. Η ονομασία του προέρχεται από τις λέξεις της ντοπιολαλιάς (τοπικού γλωσσικού ιδιώματος), -σέντνι ή -σένταμ, ορισμένων περιοχών της Μακεδονίας (εντόπικα: http://akritas-history-of-makedonia.b...) που σημαίνουν: κάθομαι, πέφτω στα γόνατα, από τις επαναλαμβανόμενες και εντυπωσιακές χορευτικές φιγούρες των χορευτών με τα πόδια και τα συνεχόμενα καθίσματα, χαρακτηριστικό γνώρισμα του χορού. Χορός των νέων που αναδεικνύει το πάθος, την δυναμική και τις δεξιότητες του χορευτή καθώς εκτελούνται και αυτοσχέδιες χορευτικές κινήσεις. Είναι από τους πιο εντυπωσιακούς και δυναμικούς χορούς. Οι χορευτές όταν αυτοσχεδιάζουν εκτελούν βαθιά καθίσματα, στροφές, πέσιμο με τα γόνατα πάνω στο έδαφος, απότομο σήκωμα στο ημικάθισμα κ.ο.κ. Γενικά όλες οι αυτοσχέδιες κινήσεις είναι αρκετά πειθαρχημένες. Το χορευτικό σχήμα είναι ελεύθερη κίνηση καθότι είναι ατομικός χορός. Τα χέρια είναι ανοικτά στα πλάγια και κινούνται ελαφρά πάνω-κάτω, ή το ένα εμπρός το άλλο πίσω, ή και τα δύο μπρος και πίσω όταν γίνονται τα καθίσματα και τα γονατίσματα. Σαν ρυθμική οργάνωση, η χορογραφική δομή του χορού οργανώνεται με βάση τον ρυθμό των 15/16 με μέτρια και γρήγορη ρυθμική αγωγή. Ο χορός αυτός κατά μια εκδοχή, λέγεται πως χόρεψαν οι άνδρες για να επιλεγούν στο σώμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την μεγάλη εκστρατεία εναντίων των Περσών. Ένας μύθος…αλλά όπως λέγεται… ''ο μύθος δεν είναι ψέμα'' και πιθανόν στην εποχή εκείνη να υπήρχε κάποιος περίπου αντίστοιχος χορός όπου περάστηκε από γενιά σε γενιά και πήρε την σημερινή μορφή του. Όπως θα δείτε στις εικόνες και το βίντεο, η ομοιότητα των κινήσεων των χορευτών που απεικονίζονται σε αρχαία ελληνικά αγγεία και αμφορείς με τους σημερινούς χορευτές είναι ΑΠΟΛΥΤΗ!
